การศึกษานี้นำเสนอข้อเท็จจริงด้านการทำธุรกรรมโดยตัวแทนอำพรางเพื่อใช้ประกอบธุรกิจและการถือหุ้น จากการรวบรวมข้อมูลพบว่ามีการธุรกรรมที่มีการจัดตั้งตัวแทนอำพรางเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายปรากฏอยู่ในธุรกรรมทั่วไป โดยเฉพาะการทำธุรกรรมเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวที่มีการทำธุรกรรมโดยตั้งตัวแทนอำพรางมีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น เช่น การอำพรางผู้ถือหุ้นที่แท้จริงเพื่อเลี่ยงกฎหมาย การปั่นหุ้น การฟอกเงิน โดยการกระทำดังกล่าวเป็นกรณีที่กิจการเป็นของผู้มีสัญชาติไทยแต่คนต่างด้าวมีอำนาจลงลายมือชื่อแทนบริษัท หรือคนต่างด้าวถือบุริมสิทธิมีสิทธิออกเสียงมากกว่าหรือการใช้ผู้มีสัญชาติไทย ซึ่งมีอาชีพที่ไม่เกี่ยวกับธุรกิจที่ลงทุนมาเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัท ผลจากการวิเคราะห์พบว่า แม้ว่าปัจจุบันจะมีกฎหมายควบคุมและห้ามบุคคลทำธุรกรรมเกี่ยวกับตัวแทนอำพรางเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายอยู่แล้วก็ตาม แต่ผลการเก็บรวบรวมข้อมูล พบว่ากฎหมายที่ควบคุมธุรกรรมเกี่ยวกับตัวแทนอำพรางยังไม่สามารถบังคับใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ มีสาเหตุจากบทบัญญัติกฎหมายยังไม่มีการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับลักษณะหรือพฤติกรรมที่ถือว่าเป็นธุรกรรมเกี่ยวกับตัวแทนอำพรางไว้อย่างชัดเจน ประกอบกับกฎหมายที่ควบคุมธุรกรรมเกี่ยวกับตัวแทนมีความเกี่ยวข้องกับหน่วยงานของรัฐหลายหน่วยงาน ซึ่งยังไม่มีความชัดเจนเกี่ยวกับการประสานงานด้านข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรมที่เป็นความผิด และยังไม่มีหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางที่พิจารณาการทำธุรกรรมที่มีตัวแทนอำพรางเพื่อเลี่ยงกฎหมาย รวมถึงการพิจารณาการทำธุรกรรมไม่มีความชัดเจน ผู้ศึกษาได้เห็นถึงความสำคัญในการเสนอข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหาการประกอบธุรกิจต้องห้ามของบุคคลต่างด้าวโดยผ่านตัวแทนอำพรางนี้เพื่อสร้างมาตรการทางกฎหมายที่มีประสิทธิภาพและวางแนวทางในการบังคับใช้กฎหมายโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างชัดเจน

This study reveals that disguised agents have been used in business operations and in companies’ shareholdings. Disguised agents were used to evade laws, including foreign business laws. There are transactions where disguised agents are established became more complicated, such as disguising real shareholders, stock manipulation, and money laundering. It has been shown that business is owned by Thai nationals, but foreigners have real authority to control such company. Moreover, foreigners who are holding preferential rights have more voting rights or use Thai nationals whose occupations are not related to the business to act as shareholders in such business. The study found that there are currently laws controlling and prohibiting individuals from conducting transactions involving disguised agents. However, such law has not been effectively enforced. This is because the legal provisions have not yet established clear criteria in judging characteristics or behaviors that are considered transactions involving disguised agents. In addition, the laws governing agent transactions also involve many government agencies. The problem is that it is currently unclear about the coordination of information related to illegal transactions among those government agencies. There is no specialized agency to consider transactions involving undercover agents which are used to circumvent the law. Also, there is no clarity in considering the characters of transactions. The study therefore offers suggestions to solve the problem of prohibited business operations by foreigners by establishing concrete regulations and efficient government agencies cooperations.

การศึกษาค้นคว้าอิสระ (น.ม. (กฎหมายธุรกิจ)) -- มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 2566